Trang chủ > Lịch sử > Việt Nam: “Những ánh mắt không hận thù”

Việt Nam: “Những ánh mắt không hận thù”

Có một Việt Nam vốn dĩ là điểm đến của hòa bình, có một Việt Nam giản dị, nhỏ bé mà kiên cường, vĩ đại như hiện thân của Hồ Chủ tịch. Và có một Việt Nam đang dần biến đổi từng ngày trong lòng bạn bè quốc tế…

“Những ánh mắt không hận thù”

Đó là những sẻ chia như… rút ruột được viết trong hồi ký “Một mình đến Việt Nam” của nữ diễn viên, nhà văn, nhà hoạt động xã hội người Mỹ nổi tiếng Jane Fonda khi nói về đất nước hình chữ S bé nhỏ ở nam bán cầu, cách Tổ quốc của bà tới nửa vòng trái đất.

Jane Fonda tại Hà Nội

Jane Fonda tại Hà Nội

Jane Fonda còn được biết đến với cái tên Jane Hà Nội, sinh ngày 21/12/1937. Bà là một trong những nữ diễn viên Mỹ tiên phong trong phong trào phản đối chiến tranh Việt Nam do chính quyền Mỹ phát động và từng có mặt tại Hà Nội để bày tỏ sự phản chiến trong giai đoạn không quân Hoa Kỳ mở chiến dịch ném bom dữ dội vào thành phố. Trong những ngày tháng Hà Nội chìm trong khói lửa chiến tranh, Jane Fonda đã một mình đến Việt Nam và lưu trú tại khách sạn Thống Nhất, nay là khách sạn Sofitel Lengend Metropole Hà Nội. Cho đến nay, bà vẫn được xem là một trong những “người bạn tốt” của nhân dân Việt Nam.

Trong những mảng hồi ức đầy xúc động về chuyến đi Việt Nam của mình, Jane viết: “Chẳng bao lâu máy bay đã vào vùng trời Việt Nam. Tôi bắt đầu hình dung ra đất nước này giống hình ảnh một phụ nữ vươn cao đầu, chiếc bụng mang bầu của người phụ nữ này vươn ra phần biển, trông cô bé nhỏ và mong manh đến nỗi bất kỳ một siêu quyền lực nào cũng cảm thấy chắc chắn là sẽ chiếm giữ được cô chỉ trong thoáng chốc. Đất nước này nằm trên một mảnh đất thật mảnh dẻ, mảnh dẻ như chính những con người đang cư ngụ trên đó (…) Chuyến xe dài một giờ từ sân bay về Hà Nội là một chấn động lớn. Tôi chờ đợi nhìn thấy một sự tuyệt vọng. Thay vào đó, tôi thấy người, rất nhiều người, bận rộn với công việc của họ, mặc dù vừa mới cách đây một tiếng thành phố bị thả bom…”.

Bà nhớ lại: “Mọi người dân đều đội nón lá, mặc áo trắng và quần thâm theo kiểu truyền thống của nông dân Việt Nam… Đây đó tôi nhìn thấy những đống đổ nát, nhà mất nóc và những hố bom… Ngồi trong xe, tôi không thể cất lời. Cảm xúc cuốn tôi đi quá mạnh mẽ – buồn đau và tội lỗi về những điều mà chính phủ của tôi đang làm, khâm phục cách người dân ở đây tiếp tục cuộc sống của họ và không tin nổi rằng, đây không phải là giấc mơ, tôi đang thật sự ở đây, một mình.

Khoảng giữa đêm tôi bật dậy giữa giấc ngủ sâu vì tiếng còi báo động xé tan không trung. Một người phục vụ xuất hiện trước cửa phòng khách sạn mang theo cho tôi một chiếc nón bảo hộ. Cô ấy hướng dẫn tôi xuống hầm trú bom phía sau khách sạn. Trên đường xuống cầu thang ra sân sau, tôi nhìn thấy nhân viên khách sạn bình tĩnh làm việc của mình…

Và có lẽ xúc động nhất, đáng ghi nhớ nhất vẫn là những lời này: “Chúng tôi lái xe xuyên thành phố đến Bệnh viện Hữu nghị Việt – Xô để tôi khám chân… Phiên dịch trong ngày của tôi là Chi. Cô nói với các bác sĩ tôi là người Mỹ và câu giới thiệu này gây xôn xao xung quanh. Tôi tìm một biểu hiện hằn thù trong mắt những người tôi thấy. Nhưng tuyệt nhiên không có gì. Những ánh – mắt – không – hận – thù ấy ám ảnh tôi suốt nhiều năm sau khi cuộc chiến chấm dứt…”.

Cho đến bây giờ, với nhiều người Mỹ nói riêng và du khách nước ngoài đến Việt Nam nói chung, Hà Nội vẫn là một điểm đến an toàn, “thành phố vì hòa bình” như bao đời vẫn thế. Chỉ có điều, Jane Fonda dường như đã nhận ra điều ấy sớm hơn, cảm nhận được nhiều hơn qua những gì mắt thấy tai nghe. Đáng nói hơn, Jane đã thổi lòng cảm mến Việt Nam và những rung động trái tim mình vào cuộc đấu tranh cho hòa bình, tự do, phản đối cuộc chiến tạo ra bởi chính chính phủ quê hương bà.

“Việt Nam đẹp nhất có tên Bác Hồ!”

Những sáng tác về Hồ Chủ tịch viết bởi người Việt thậm chí nhiều không kể siết! Thế nhưng, giữa muôn vàn những tác phẩm đầy sắc màu ấy, cái tên Ewan MacColl và bản ballad trữ tình mà nhẹ nhàng vui tươi mang tên Hồ Chí Minh của ông nổi lên như một đóa hoa vừa lạ lẫm, vừa đẹp đẽ lại vô cùng đặc biệt.

Vào đêm nghe tin Pháp đã thất bại ở Điện Biên Phủ (7/5/1954), nhạc sĩ người Anh Ewan MacColl đã nói với những người bạn của mình: “…Tại sao chiến thắng đặc biệt có ý nghĩa này lại xảy ra ở Việt Nam mà không phải ở một mảnh đất thuộc địa nào khác? Gần đây, tôi đã được đọc một cuốn sách quý, gồm nhiều bài viết của một số giáo sư sử học phương Đông và Pháp, Italia… ca ngợi một nhân vật vĩ đại của thế kỷ XX. Đó là cụ Hồ Chí Minh, nhà lãnh tụ vừa dẫn dắt nhân dân Việt Nam làm nên chiến thắng kiệt xuất Điện Biên Phủ”. Cảm hứng để Ewan MacColl viết nên một sáng tác để đời dành tặng cho vị lãnh tụ kính yêu của nhân dân Việt Nam bắt đầu như thế. Ông lý giải rằng, nhịp điệu bài hát chính là làn điệu dân ca cổ Saxon. “The ballad of Ho Chi Minh” được xem là món quà tràn đầy tình cảm của người dân nước Anh dành cho Hồ Chủ tịch. Bài hát nhanh chóng được lưu truyền khắp Việt Nam, Pháp và các tầng lớp phản chiến khác, ngày càng được dịch ra nhiều thứ tiếng và lan truyền khắp thế giới.

Trong đêm khai mạc “Đại hội liên hoan quốc tế ca hát phản kháng chiến tranh tại La Habana, Cuba năm 1967”, Ewan MacColl đã biểu diễn bài hát này cũng nữ nghệ sĩ Peggy Seeger, người bạn đời của ông và đã nhận được những tràng vỗ tay tán thưởng đề nghị biểu diễn lại. Và sau khi Đại hội liên hoan quốc tế ca hát phản kháng (1967) kết thúc, vợ chồng Ewan MacColl đã trao tặng bản nhạc trên và ngoài bìa có ghi mấy câu thơ:

Bản nhạc “The ballad of Ho Chi Minh” và nhạc sĩ Ewan MacColl

Bản nhạc “The ballad of Ho Chi Minh” và nhạc sĩ Ewan MacColl

“Trên đời có những vật không thể thay đổi

Có những con chim không khuất phục bao giờ

Có những tên người sống mãi với thời gian

Hồ Chí Minh”.

Với một nhạc sĩ như Ewan, Việt Nam trong ông có lẽ là một hiện thân cụ thể, luôn gần gũi, giản dị và hào hùng như chính người con kiệt xuất sinh ra từ mảnh đất này và được gọi tên trong khúc ca của ông:

“Miền biển Đông, xa tắp nơi chân trời

Ở nơi xa đó, người dân đói nghèo

Từ đau thương người đi khắp năm châu

Lòng tin mặt trời chân lý sáng soi

Rọi chiếu sáng dân mình

Hồ, Hồ, Hồ Chí Minh!”…

Những cảm nhận và tình cảm đáng trân trọng ấy luôn khắc sâu trong lòng mỗi người dân Việt Nam.

Hôm nay, vẫn có những người nghệ sĩ nước ngoài mải miết đi tìm cho mình một chút “tâm hồn” Việt trong sáng tác. Từng thước phim, từng mảng màu vẽ, từng dòng thơ, câu chữ của họ đều chứa đựng những khát khao khám phá đất nước và con người Việt Nam. Mới đây nhất, nhà điêu khắc người Pháp Lolo Zazar cho ra mắt triển lãm nghệ thuật thị giác với tên gọi “Lời của tường” tại Trung tâm Văn hóa Pháp (Hà Nội). Các tác phẩm lấy cảm hứng từ những thay đổi liên tục và nhanh chóng của Hà Nội thông qua những bức tường, dưới góc nhìn của một người nước ngoài đã sinh sống tại Việt Nam suốt 1.800 ngày qua.

Và, trong lòng những người bạn quốc tế từ xưa đến nay, vẫn luôn có một Việt Nam… như thế!

Theo Website Nguyễn Tấn Dũng

Advertisements
  1. Không có bình luận
  1. No trackbacks yet.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: